Ogród Modernistyczny

Ogród Modernistyczny jest najnowszym elementem w historii założenia. Zmieniająca się z czasem moda i trendy lat 20. i 30. XX w. wnoszą na tereny przyległe do Ogrodów Królewskiego i Belwederskiego odmienny charakter i nowe zasady budowania przestrzeni.

Różne niż dotychczas rozplanowanie ogrodu, inne układy kompozycyjne, nowe reguły sadzenia drzew i krzewów oraz doboru gatunków roślin są obrazem poszukiwań i trendów obecnych nie tylko w polskiej, ale i w europejskiej sztuce ogrodowej okresu modernizmu. W układzie przestrzeni łatwo można dostrzec zwielokrotniony kwadrat, koło, akcenty punktów podkreślających ważne miejsca w ogrodzie. Geometryczną kompozycję stanowią punkty utworzone ze strzelistych, wysokich topoli, z niewielkich, krępych, kwitnących w maju lilaków o bogatym ulistnieniu, z niskich krzewów róż posadzonych pojedynczo na trawnikach zamkniętych opaskami, ze sztywno przystrzyżonych, niezbyt wysokich żywopłotów utworzonych z grabów i porzeczki alpejskiej. 

W typowej dla stylu centralnej części kompozycji pośrodku okręgu basenu wystawiona została rzeźba wykonana w białym marmurze, autorstwa Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej, przedstawiająca Jutrzenkę. Akt młodej uśmiechniętej kobiety przysłaniającej czoło, opracowany z dużym wyczuciem bryły, jest przykładem realizacji polskiej rzeźby w duchu moderny. 

Zamknięta i skupiona na prostych podziałach część geometryczna ogrodu łączy się od południa z zaprojektowaną na zasadzie kontrastu częścią krajobrazową. Rozległe łąki ze ścieżką wytyczoną po przekątnej, otoczone bogato kwitnącymi różnymi odmianami jabłoni: kwiecistymi, purpurowymi i jagodowymi, o atrakcyjnych, zróżnicowanych owocach, podkreślają wartość niezależnej przestrzeni. Uzupełnieniem ich są rozplanowane po bokach swobodne układy drzew i ścieżek. 

Od północy ogród przecina prostopadła ścieżka, skąd przechodzi się do urządzonej po II wojnie światowej części przy Nowej Oranżerii. Wyposażona jest ona w typowe rozwiązania dla l. 50. i 60. XX w. Rosną tu przy trawnikach żywotniki wschodnie, cisy pospolite, jałowce sabińskie, surmie bignoniowe (katalpy) o dużych dekoracyjnych kwiatach, pigwowce japońskie, lilaki, złotokapy, uzupełnione rozrzuconymi nieregularnie rabatami z sezonowymi roślinami. 

Także do stylu modernistycznego zalicza się ogród znajdujący się przy Alejach Ujazdowskich z umiejscowionym na osi wejścia pomnikiem Fryderyka Chopina. Otacza go ogród różany autorstwa Longina Majdeckiego, który przyjął zasady geometrycznego podziału przestrzeni, stosując dobór roślinności odpowiadający stylistyce l. 60. XX wieku. Geometryczne rabaty wypełnione krzewami róż przecinają ścieżki z ustawionymi regularnie ławkami stanowiącymi widownię dla słuchaczy Koncertów Chopinowskich. Za pomnikiem utworzona została naturalna kurtyna z dębów czerwonych, szczególnie atrakcyjnych jesienią. W kulisach bocznych zadrzewienia rośnie rzadki okaz metasekwoi chińskiej i grupa cyprysików nutkajskich, uzupełnionych różnorodnymi krzewami. 

Ogród Modernistyczny reprezentuje dwa okresy modernizmu 1. i 2. poł. XX w., nieco różne pod względem formalnym. Jest swego rodzaju świadkiem XX w., stulecia poszukiwań i ciekawych rozwiązań, odmiennych od poprzednich epok.