Surrealistyczne portrety bez twarzy, inspirowane sztuką dawną, to znak rozpoznawczy twórczości Ewy Juszkiewicz, jednej z najbardziej znanych współczesnych polskich artystek. Jej obraz "Bez tytułu" (za Abrahamem van den Templem) można oglądać na piętrze Pałacu Myślewickiego. 

Ewa Juszkiewicz czerpie inspiracje z tradycji malarstwa europejskiego, biorąc za punkt wyjścia dzieła powstające od renesansu po początek XX w. Artystka powtarza nowożytne wizerunki kobiet, dokonując w nich istotnych przekształceń. W miejsce twarzy portretowanych umieszcza surrealistyczne deformacje, niecodzienne przedmioty czy gęste pukle włosów. W ten sposób - jak przyznaje - stawia pytanie o to, jak postrzegamy portret pozbawiony oblicza. Motyw wizerunków bez twarzy zazwyczaj powstaje w oparciu o zestawienie dwóch niepasujących do siebie porządków: sztywnej formuły reprezentacyjnego malarstwa rozpowszechnionej w sztuce nowożytnej oraz deformacji, będącej środkiem wyrazu, któremu bliżej do groteski.

W przypadku obrazu prezentowanego w Muzeum Łazienki Królewskie mamy do czynienia z przetworzeniem dzieła holenderskiego malarza okresu baroku, Abrahama van den Templa, przedstawiającego arystokratkę Odilię van Wassenaar. U Ewy Juszkiewicz twarz portretowanej jest całkowicie zasłonięta nałożoną na głowę i ramiona stożkowatą konstrukcją, której bliżej do dziwnego narzędzia tortur niż elementu garderoby. Obraz przestaje tym samym pełnić rolę wizerunku konkretnej osoby, zachowana zostaje jedynie konwencja portretu reprezentacyjnego, opartego na bogactwie stroju i akcesoriów. W ten przewrotny sposób artystka być może wydobywa stan emocjonalny sportretowanej postaci, niepasujący do wyidealizowanego i wystylizowanego kobiecego przedstawienia, którego pierwowzór powstał w 1655 r.

Obraz "Bez tytułu" jest prezentowany dzięki współpracy Muzeum Łazienki Królewskie i Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Na wystawę MSN "Kwestia kobieca 1550-2025" MŁK wypożyczyło pochodzącą z kolekcji Stanisława Augusta pracę Angeliki Kauffmann, słynnej XVIII-wiecznej malarki, zaś w Łazienkach Królewskich możemy podziwiać pracę jednej z najbardziej rozpoznawalnych współczesnych polskich artystek. 

Godziny otwarcia, wstęp

Obraz "Bez tytułu" na piętrze Pałacu Myślewickiego można oglądać od wtorku do środy w godz. 9.00-16.00, od czwartku do soboty w godz. 10.00-18.00 oraz w niedzielę w godz. 10.00-16.00. Ostatnie wejście odbywa się 30 minut przed zamknięciem ekspozycji. Wstęp: w ramach jednego wspólnego biletu do obiektów - sprawdź cenę poszczególnych karnetów.

Bilety są do nabycia w kasach w Podchorążówce, Starej Oranżerii i Stajniach Kubickiego (wt.-śr. 9.00-15.00, czw.-sob. 10.00-17.00, niedz. 10.00-15.00). 

Abraham van den Tempel, Portret Odilii van Wassenaar, ok. 1655, Montreal Museum of Fine Arts