Konserwacja i remont Pałacu na Wyspie wraz z otoczeniem w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie

Projekt "Konserwacja i remont Pałacu na Wyspie wraz z otoczeniem w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie", współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Priorytetu XI Kultura i dziedzictwo kulturowe, Działanie 11.1. Ochrona i zachowanie dziedzictwa kulturowego o znaczeniu ponadregionalnym w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

5 września 2012 r. w siedzibie MKiDN zawarta została umowa dotycząca projektu "Konserwacja i remont Pałacu na Wyspie wraz z otoczeniem w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie". Podpisy pod dokumentem złożyli minister kultury i dziedzictwa narodowego Bogdan Zdrojewski oraz dyrektor Muzeum Łazienki Królewskie Tadeusz Zielniewicz.

Następnie podpisano dwa aneksy do umowy (5 grudnia 2013 roku i 4 lipca 2014 roku), zwiększające zakres i wartość projektu, w tym kwotę dofinansowania z Unii Europejskiej.

Projekt "Konserwacja i remont Pałacu na Wyspie wraz z otoczeniem w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie" zakłada przeprowadzenie szeregu prac konserwatorsko-remontowych w Pałacu na Wyspie wraz z pawilonami oraz w jego otoczeniu, w tym: remont i konserwację budynku widowni i modernizację sceny Amfiteatru, wymianę zewnętrznej sieci cieplnej i energetycznej, a także rewitalizację nawierzchni. Elementem projektu będą również prace remontowe i konserwatorskie w Pałacu Myślewickim oraz przygotowanie i uruchomienie Wirtualnego Muzeum.

  • WARTOŚĆ PROJEKTU: 48 634 582,49 PLN
  • WARTOŚĆ DOFINANSOWANIA Z UNII EUROPEJSKIEJ:  32 330 000 PLN

PLANOWANY ZAKRES PRAC KONSERWATORSKO-REMONTOWYCH

1. Pałac na Wyspie

  • Wzmocnienie i izolacja tarasów: północnego, zachodniego i wschodniego oraz wykonanie izolacji poziomych w Pałacu na Wyspie i Pawilonach;
  • Remont i konserwacja elewacji Pałacu na Wyspie oraz Pawilonów wraz z dekoracjami i okładzinami tarasów i mostków;
  • Remont dachu Pałacu na Wyspie i Pawilonów z ociepleniem;
  • Przebudowa instalacji elektrycznych w Pałacu na Wyspie i Pawilonach z elementami konserwacji;
  • Remont i modernizacja systemu wentylacji i centralnego ogrzewania w Pałacu na Wyspie i Pawilonie Wschodnim;
  • Remont pomieszczeń w Pawilonie Wschodnim z sanitariatem i zapleczem socjalnym;
  • Konserwacja wybranych sal w Pałacu na Wyspie (pełna konserwacja wnętrz parteru i piętra Pałacu).

2. Otoczenie Pałacu na Wyspie

  • Remont i konserwacja widowni Amfiteatru wraz z modernizacją sceny Amfiteatru;
  • Przebudowa zewnętrznej sieci cieplnej;
  • Rewitalizacja otoczenia Pałacu na Wyspie;
  • Przebudowa zewnętrznej sieci energetycznej.

3. Utworzenie Wirtualnego Muzeum

4. Prace remontowe i konserwatorskie w Pałacu Myślewickim

CELE I KORZYŚCI

Projekt przyczyni się do podkreślenia unikalnych walorów zabytkowych Pałacu na Wyspie. Dzięki modernizacji infrastruktury podniesiona zostanie jakość obsługi publiczności oraz atrakcyjność miejsca, a także poprawią się warunki pracy w Muzeum. Planowane jest również wprowadzenie udogodnień dla osób niepełnosprawnych, by mogły one w pełni korzystać z programu kulturowego.

Wirtualne Muzeum będzie narzędziem powszechnego udostępniania zasobów cyfrowych Muzeum, związanych z dziedzictwem kulturowym Łazienek Królewskich, ze szczególnym uwzględnieniem Pałacu na Wyspie. W ramach Wirtualnego Muzeum powstaną materiały multimedialne o charakterze naukowym, popularno-naukowym, informacyjnym oraz edukacyjnym, celem których będzie przybliżenie użytkownikom dziedzictwa historycznego i kulturowego Łazienek Królewskich.

Projekt będzie miał również wpływ na zwiększenie zatrudnienia w Muzeum.

Zakończenie wszystkich prac przewidywane jest na 30 września 2015 r.

KALENDARIUM PRAC

19.09.2013 r. - zakończyła się przebudowa zewnętrznej sieci cieplnej na terenie królewskich ogrodów
Zakończono prace związane z przebudową zewnętrznej sieci cielnej na terenie Muzeum, na odcinku od Stajni Kubickiego do Starej Pomarańczarni, wraz z wszystkimi przyłączonymi do tej sieci obiektami, tj. Pałacem na Wyspie wraz z pawilonem wschodnim i zachodnim, Oberżą, Pałacem Myślewickim, Starą Kordegardą, Podchorążówką, Białym Domkiem oraz budynkiem toalety przed Starą Pomarańczarnią. Projekt przewiduje ponadto modernizację węzła cieplnego oraz przyłączenie do sieci Nowej Kordegardy. Prace modernizacyjne pozwalają zapewnić lepsze warunki konserwatorskie w obiektach i przyczyniają się do obniżenia kosztów funkcjonowania Muzeum.

05.09.2013 r. - zakończyły się prace konserwatorskie w Pokoju Kąpielowym w Pałacu na Wyspie
Pochodzące jeszcze z XVII wieku pomieszczenie odzyskało dawny blask dzięki skrupulatnej pracy konserwatorów. Odrestaurowane płaskorzeźby wykonane zostały w technice narzutu, odnowiono również ornamenty sztukatorskie ścian i sufitu, obramienia i podziały architektoniczne. Zostały też wykonane prace przy dekoracyjnych wypełnieniach w technice opus tessalatum, odświeżono także okładziny z kafli ceramicznych. Ponadto dokonano konserwacji marmurowej rzeźby Wenus.

30.08.2013 r. - renowacja dachu Pałacu na Wyspie
Od lipca do końca października trwają prace remontowe na dachu Pałacu na Wyspie. W ich ramach przewidziano konserwację rzeźb na attyce i belwederku Pałacu. Dzieła sztuki personifikują pory roku (Jesień, Lato, Wiosna, Zima), żywioły (Ogień, Powietrze, Ziemia, Woda) oraz kontynenty (Afryka, Ameryka, Azja, Europa). Dwie kolejne postacie to Minerwa i Mars - personifikacje królewskich cnót. Minerwa to oryginalna, szczególnie cenna rzeźba projektu nadwornego artysty króla Stanisława Augusta, Andre Le Bruna, wykonana ok . 1790 r., z piaskowca. Bogini jest ubrana w peplos spięty na prawym ramieniu. Również przez tę część ciała przerzucony jest kraniec płaszcza, okrywający plecy, rękę i nogi postaci. Na głowie, osadzonej na wysmukłej szyi, Minerwa ma założony hełm, ozdobiony na czubku piórami. Lewą rękę bogini opiera na owalnej tarczy. Natomiast w drugiej pierwotnie dzierżyła włócznię. Mars to również rzeźba oryginalna, autorstwa tego samego artysty. Mężczyzna ma na sobie napierśnik. Z tyłu postać okrywa płaszcz, którego krańce są podpięte na lewym ramieniu i przy pasie z prawego boku. Głowę, osadzoną na krótkiej szyi, ochrania morion zdobiony piórami. Na lewe przedramię bóg ma wsuniętą owalną tarczę.

30.07.2013 r. - cieplej w Łazienkach Królewskich
Od początku maja rozpoczęła się przebudowa zewnętrznej sieci cieplnej na terenie królewskich ogrodów. W pierwszym etapie, którego realizacja zakończyła się w czerwcu, ukończono odcinek pomiędzy Starą Pomarańczarnią a Białym Domkiem. Podczas wykonywania prac w rejonie skrzyżowania Alei Chińskiej z Promenadą Królewską odsłonięto relikty zabytkowej ceglanej konstrukcji. W ocenie archeologów były to fragmenty Mostu Chińskiego. Po powiadomieniu Stołecznego Konserwatora Zabytków dalsza realizacja została wstrzymana do czasu odsłonięcia całości fundamentów oraz wykonania dokumentacji naukowo-badawczej i zabezpieczenia reliktów. Równolegle prowadzone były badania nieinwazyjne za pomocą sprzętu elektronicznego poza terenem budowy. Po wykonaniu dokumentacji mury zostały zabezpieczone i zasypane. Kolejna część sieci cieplnej została oddana pod koniec lipca, był to obręb od Stajni Kubickiego do Pałacu Myślewickiego oraz odcinki wychodzące od Podchorążówki w stronę Oberży oraz pawilonu wschodniego.

15.07.2013 r. - rozpoczęły się prace remontowo-konserwacyjne Amfiteatru
Od przełomu maja i czerwca trwają prace rozbiórkowe przy Amfiteatrze w Łazienkach Królewskich. Powstały zapory, które umożliwiły odwodnienie kanału między sceną a widownią Amfiteatru. Dzięki temu już w lipcu przeprowadzone zostało palowanie, czyli wzmocnienie konstrukcji technologią mikropali. Kolejne przedsięwzięcia remontowo-konserwacyjne przewidziane są na okres od połowy września do końca października. Zostanie wtedy odtworzona kamienna okładzina widowni.

05.06.2013 r. - prace rozbiórkowe w Amfiteatrze
Trwają prace remontowo-konserwatorskie przy widowni Amfiteatru w Muzeum Łazienki Królewskie, które zakończą się późną jesienią br. W ich trakcie powstaną zapory, które umożliwią odwodnienie kanału między sceną a widownią Amfiteatru. Ponadto program prac konserwatorskich przewiduje konserwację metalowych elementów dekoracyjnych, kamiennych okładzin, stopni, wystroju rzeźbiarskiego oraz detali architektonicznych.

06.05.2013 r. - przebudowa sieci cieplnej w królewskich ogrodach
Już w maju rozpocznie się przebudowa zewnętrznej sieci cieplnej w Łazienkach Królewskich. Pierwszy etap potrwa do czerwca, prace odbywać się będą na odcinku pomiędzy Starą Pomarańczarnią a Białym Domkiem. Kolejne części sieci cieplnej zostaną oddane do użytku pod koniec lipca, będzie to obręb od Stajni Kubickiego do Pałacu Myślewickiego oraz odcinki wychodzące od Podchorążówki w stronę Oberży oraz pawilonu wschodniego.

29.04.2013 r. - jeszcze piękniejszy Amfiteatr w Łazienkach Królewskich
Na początku maja rozpoczną się prace remontowo-konserwatorskie przy widowni Amfiteatru w Muzeum Łazienki Królewskie. Program prac konserwatorskich przewiduje konserwację metalowych elementów dekoracyjnych, kamiennych okładzin, stopni, wystroju rzeźbiarskiego oraz detali architektonicznych. Ponadto prace będą obejmować m. in. wzmocnienie konstrukcji obiektu i naprawę spękań, remont systemu odprowadzania wód opadowych, wykonanie izolacji przeciwwilgociowych, wzmocnienie brzegu stawu (od strony widowni), remont ławek oraz odtworzenie pierwotnego wyglądu loży królewskiej. Przewidywany termin zakończenia prac - 30 listopada 2013 r.

25.03.2013 r. - Pałac na Wyspie wkrótce jeszcze piękniejszy
W marcu rozpoczęły się prace konserwatorskie we wnętrzach najcenniejszego obiektu Łazienek Królewskich. Przez pierwsze dwa miesiące będą trwały prace nad Pokojem Kąpielowym oraz częścią Sali Balowej. Do końca roku odnowiona zostanie Rotunda oraz pozostałe przestrzenie wspomnianej Sali Balowej. Sala Balowa Pałacu na Wyspie to największe i jedno z najbardziej interesujących pod względem dekoracyjnym pomieszczeń w obiekcie. Dwukondygnacyjne,  klasycystyczne wnętrze powstało w czasie rozbudowy Pałacu w 1788 r. Do najważniejszych zadań stojących przed zespołem konserwatorów należy usunięcie czynników niszczących, a przy tym zachowanie i zakonserwowanie oryginalnego wystroju sali. Pracom konserwatorskim zostaną poddane m.in. malowidła ścienne, sztukateria, stiuki. Odnowione zostaną również rzeźby, w tym znajdujący się od strony południowej kominek z rzeźbą Herkulesa Farnese oraz położony w północnej części sali drugi kominek z rzeźbą Apolla Belwederskiego. Do prac konserwatorskich wykorzystane zostaną nowoczesne techniki, w tym proces ablacji laserowej.

Pokój Kąpielowy pod względem historycznym należy do najstarszych wnętrz w Pałacu na Wyspie jako część siedemnastowiecznego założenia Łaźni Stanisława Herakliusza Lubomirskiego. Konserwacji poddane zostaną min. płaskorzeźby o tematyce zaczerpniętej z "Metamorfoz" Owidiusza z wszechobecnym motywem wody, dekorowane scenami rodzajowymi holenderskie kafle, a także pochodzące z czasów Lubomirskiego kamienne posadzki oraz kamyki na ścianach mające imitować grotę. Zabiegom konserwatorskim poddana zostanie również wolnostojąca marmurowa rzeźba "Wenus wychodzącej z kąpieli".

01.03.2013 r. - przebudowa instalacji elektrycznej w Pałacu na Wyspie
Na marzec 2013 r. zaplanowano rozpoczęcie prac związanych z przebudową instalacji elektrycznej w Sali Balowej i Gabinecie Portretowym w Pałacu na Wyspie. Prace będą polegały na wymianie/ułożeniu nowego okablowania i osprzętu wraz z przebudową instalacji. Przebudowa ma na celu dostosowanie instalacji do współczesnych wymogów i potrzeb muzealnych. Przewidywany termin zakończenia prac: kwiecień 2013 r.

11.02.2013 - konserwacja oświetlenia w Pałacu na Wyspie c.d
Sześć kryształowych żyrandoli w Sali Balowej o konstrukcji korpusowej i czterech piętrach kompozycyjnych ma wysokość ok. 210 cm i średnicę 120 cm. Dolny poziom to carga, na obwodzie której przymocowano 16 ramion ze świecami. Poziom ten został bogato udekorowany zwisami kryształowymi z centralnie zawieszoną kulą. Powyżej umieszczono cztery ramiona utrzymujące okrągłe tarcze stanowiące uchwyty dla trzech ramion ze świecami. Poziom II i III żyrandoli rozdzielają kryształowe kule, powyżej których skomponowano "fontanny" z kryształów zwieńczone pióropuszem z liści palmowych. Liście dolne zostały dodatkowo ozdobione szklanymi soplami. Powtórzeniem kompozycji z liści palmowych jest najwyższy poziom z cienkich ramionek z naprzemienną dekoracją z sopli i kryształowych gwiazdek. Wszystkie elementy metalowe żyrandoli: ramiona, liście palmowe, kształtki korpusu zostały pozłocone. Według wstępnych obliczeń kryształowy garnitur każdego żyrandola to około 1750 kryształów o różnych kształtach połączonych ze sobą lub połączonych z elementami metalowymi. Żyrandole nie były konserwowane od oddania Sali Balowej do użytku po powojennej odbudowie.

Delikatna, metalowa konstrukcja żyrandoli uwypukla ich kryształową dekorację. Wyróżniają się trzy poziomy: carga główna z dekoracją z sopli kryształowych, poziom ramion z dekoracją łańcuchową, zwieńczenie powtarzające dwa poprzednie poziomy w zmniejszonej skali. Delikatna konstrukcja żyrandoli przyczyniła się do deformacji i poluzowania połączeń. Złocona powierzchnia metalowych elementów została przetarta. Planowanie czynności konserwatorskie obejmą prace zapewniające przywrócenie właściwego kształtu żyrandoli oraz wszystkich ich elementów. Żyrandole będą poddane konserwacji w 2013 r.

03.01.2013 r. - konserwacja oświetlenia w Pałacu na Wyspie
Od stycznia 2013 r. w ramach remontu dwóch klatek schodowych oraz łączącego je korytarza na piętrze Pałacu na Wyspie oprócz prac budowlano-remontowych wykonywane są również prace konserwatorskie m.in. przy kamiennych oraz żeliwnych elementach dekoracji wnętrz. Konserwacji zostaną poddane też elementy oświetlenia: m.in. zabytkowe ample.

W korytarzu prowadzącym do pokoi Ryxa oświetlenie zapewniają między innymi cztery ample zawieszone pod sufitem. Ample pochodzą z XX wieku. Średnica ampli to 28 cm, wysokość to 12 cm. Ample zostały zelektryfikowane - każda otrzymała po dwie oprawki żarówkowe ukryte w czaszach utworzonych z 18 łańcuchów po 6 kryształów zbiegających się w dolnej części. Elementy ampli były pozłocone.

Konstrukcje metalowe ampli są we właściwym stanie, kompletne są również dekoracje kryształowe, jednak warstwy pozłoty są przetarte, a łączenia pomiędzy kryształami skorodowały. Konserwacja ampli polegać będzie na odtworzeniu złoceń powierzchni metalowych konstrukcji oraz oczyszczeniu i wybłyszczeniu łańcuchów kryształowych. Konieczna jest też wymiana łączeń pomiędzy kryształami oraz instalacji elektrycznej.

Ample przekazano do konserwacji 29 stycznia 2013 r. Na swoje miejsce wrócą po zakończeniu prac remontowo-konserwatorskich w korytarzu i sąsiednich pomieszczeniach tj. na przełomie marca i kwietnia br.

2.01.2013 r. - remont klatek schodowych w Pałacu na Wyspie
Na styczeń 2013 r. (ze względu na mniejszą intensywność ruchu turystycznego w Pałacu) planowane jest rozpoczęcie remontu dwóch klatek schodowych oraz łączącego je korytarza na piętrze Pałacu na Wyspie. Pracom budowlano-remontowym będą towarzyszyły prace konserwatorskie m.in. przy kamiennych oraz żeliwnych elementach dekoracji wnętrz. Zakończenie prac planowane jest na luty 2013 r.

27.12.2012 r. - trwają prace izolacyjno-zabezpieczające w Pałacu na Wyspie
Trwają prace izolacyjno-zabezpieczające w piwnicach Korpusu Głównego oraz Pawilonu Zachodniego Pałacu na Wyspie. Ściany i posadzki zostaną poddane gruntownej renowacji z zastosowaniem specjalistycznych, ochronnych tynków renowacyjnych i kompresowych. Wprowadzone technologie pozwolą na ochronę ceglanych przegród przed destrukcją spowodowaną wilgocią i krystalizacją soli. Przewidywany termin zakończenia prac: styczeń 2013 r.

20.12. 2012r. - zakończenie pierwszego etapu prac w Sali Balowej
19 grudnia 2012 r. zakończony został pierwszy etap prac w Sali Balowej Pałacu na Wyspie. Prace związane były z wykonaniem przepony poziomej ścian zewnętrznych Korpusu Głównego Pałacu na Wyspie metodą iniekcji. W tym celu odsłonięto mury pod parkietami, w rejonie cokołów. Wykonana blokada iniekcyjna miała na celu usunięcie przyczyn zawilgocenia murów Pałacu. Dzięki wykonanym pracom uda się zapobiec destrukcji cennych okładzin i dekoracji ścian.

14.12. 2012 r. - I etap prac
Od listopada 2012 r. wykonywana jest przebudowa instalacji elektrycznej z elementami konserwacji w Pałacu na Wyspie i w pawilonach - pierwszy etap prac obejmuje Korpus Główny Pałacu. Ze względu na komfort zwiedzających prace realizowane są stopniowo, w pojedynczych salach - obecnie w Sali Balowej. Jednocześnie trwają prace przygotowawcze związane z wykonaniem przepony poziomej ścian Pałacu.

26.11.2012 r. - tablice informacyjne
W związku z realizacją projektu "Konserwacja i remont Pałacu na Wyspie wraz z otoczeniem w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie", 20 listopada 2012 r., na terenie Ogrodów Królewskich ustawione zostały tablice informacyjne na temat projektu.

19.11.2012 r. - rozpoczęcie prac
Projekt zakłada przeprowadzenie szeregu prac konserwatorsko-remontowych w Pałacu na Wyspie wraz z pawilonami oraz w jego otoczeniu, w tym: remont i konserwację budynku widowni Amfiteatru, wymianę zewnętrznej sieci cieplnej oraz rewitalizację nawierzchni. Elementem projektu będzie również przygotowanie i uruchomienie Wirtualnego Muzeum. W ramach pierwszego etapu prac przeprowadzony zostanie remont klatek schodowych w Pałacu na Wyspie.