Zapraszamy do oglądania wystawy upamiętniającej bitwę pod Monte Cassino, jedną z najdłuższych i najkrwawszych walk II wojny światowej, w której przeciwko nazistom wystąpiły niemal wszystkie armie alianckie. Ekspozycja prezentowana jest w Galerii Plenerowej przy Al. Ujazdowskich w Warszawie.

Blisko pięciomiesięczna bitwa pod Monte Cassino była punktem kulminacyjnym starć na froncie włoskim. W 1944 r. armia aliancka stoczyła z niemieckim Wehrmachtem cztery walki w rejonie klasztoru we włoskim masywie. Tak długo, jak Niemcy utrzymywali swoje pozycje, mogli blokować najdogodniejsze połączenia drogowe i kolejowe południowych Włoch z Rzymem. Przez kilka miesięcy wojska generałów Heinricha von Vietinghoffa i Fridolina von Sengera bez trudu odpierały atak żołnierzy amerykańskich, nowozelandzkich, brytyjskich i indyjskich, dzięki uwarunkowaniom terenu, w którym nie można było wykorzystać sił pancernych. Przygotowując się do kolejnej ofensywy, alianckie dowództwo powierzyło przełamanie umocnień Linii Gustawa brytyjskiej 8. Armii, w skład której wchodził 2. Korpus Polski gen. Władysława Andersa. Najtrudniejsze zadanie - zdobycie masywu Monte Cassino - przypadło Polakom. 18 maja 1944 r., w południe, na ruinach benedyktyńskiego opactwa plutonowy Emil Czech odegrał hejnał mariacki, ogłaszając zwycięstwo polskich żołnierzy.

Wystawa, zorganizowana z okazji 75. rocznicy walk pod Monte Cassino, przedstawia bitwę w kontekście historycznym i udział w niej 2. Korpusu Polskiego. Poznamy losy polskich żołnierzy i splot wydarzeń, które doprowadziły ich pod włoski masyw, od powstania Armii Polskiej w ZSRS poprzez walki w Afryce aż po starcia na froncie włoskim.

Ekspozycja przybliża dokładny przebieg jednej z najdłuższych i najkrwawszych bitew II wojny światowej. Prezentowane fotografie, powstałe podczas walk i po ich zakończeniu, ilustrują trud zaciętych zmagań aliantów na froncie włoskim.

Wystawa obrazuje również losy zabytków z klasztoru na Monte Cassino oraz upamiętnienie polskich żołnierzy na wojskowym cmentarzu we włoskim masywie.

Zdjęcia pochodzą m.in. z Instytutu i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, Imperial War Museum, Militärhistorisches Museum der Bundeswehr w Dreźnie, Biblioteki Narodowej Nowej Zelandii, archiwów Miasta Cassino, archiwów francuskiego Ministerstwa Obrony, Centralnej Biblioteki Wojskowej, Narodowego Archiwum Cyfrowego oraz ze zbiorów prywatnych.

Wystawa poświęcona bitwie pod Monte Cassino rozpoczyna cykl przedsięwzięć upamiętniających 75. rocznicę walk we włoskim masywie. Ich zwieńczeniem będą uroczyste obchody na polskim cmentarzu wojskowym na Monte Cassino, które odbędą się 18 maja 2019 r.

Wystawa "Monte Cassino. W 75. rocznicę bitwy" sfinansowana została ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Generałowie Juin i Monsabert obserwują bombardowanie Cassino, luty 1944 r. Zbiory ECPAD
Droga do Cassino z klasztorem w oddali. Fot. A.R. Tanner / Imperial War Museum
Sherman "Pięść" ppor. Białkiewicza wyrusza na Gardziel. Zbiory Instytutu Polskiego i Muzeum im. Sikorskiego w Londynie
18 maja 1944 r. Proporczyk 12. Pułku Ułanów Podolskich zawisł na wzgórzu Monte Cassino. Zbiory Instytutu Polskiego i Muzeum im. Sikorskiego w Londynie
25 maja 1944 r. Mjr Melik Somchjanc, gen. Bronisław Duch, gen. Władysław Anders i gen. Roman Odzierzyński oddają hołd rodakom poległym pod Monte Cassino. Zbiory prywatne

*