Zapraszamy do udziału w konferencji poświęconej jednemu z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych warszawskich pomników - dziełu, które od ponad wieku pozostaje nie tylko świadectwem historii sztuki i kultury, lecz także żywą częścią przestrzeni Łazienek Królewskich.

Pomnik Fryderyka Chopina w Łazienkach Królewskich jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedstawień kompozytora na świecie i ważnym elementem warszawskiego pejzażu kulturowego. Autorem monumentu jest Wacław Szymanowski, który odszedł od akademickiego modelu pomnika na rzecz secesyjnej, organicznej metafory. Ukazał kompozytora pod rozłożystą wierzbą - motywem, który można odczytywać jako symboliczną aluzję do związku jego muzyki z polskim pejzażem i naturą.

Pomnik nie funkcjonuje jednak wyłącznie jako dzieło rzeźbiarskie. Wraz z architektoniczną oprawą i przemyślanym układem zieleni tworzy wyjątkową, "zestrojoną" przestrzeń kultury i przyrody - ogrodowy amfiteatr muzyczny, w którym rzeźba, natura i muzyka spotykają się w jednym miejscu. To właśnie tutaj, w otoczeniu ogrodu, od 1959 r. odbywają się niedzielne Koncerty Chopinowskie, które przez dziesięciolecia kształtowały tradycję egalitarnego uczestnictwa w kulturze i budowały społeczną historię tego miejsca.

Stulecie odsłonięcia pomnika jest okazją do przyjrzenia się jego skomplikowanym dziejom, recepcji oraz roli, jaką odgrywał i odgrywa w konstruowaniu pamięci kulturowej. Ważnym kontekstem będzie również historia powstania monumentu, jego zniszczenia przez okupanta w maju 1940 r. oraz powojennej rekonstrukcji.

Podczas konferencji badacze reprezentujący historię sztuki, architekturę, konserwację, muzykologię, historię, literaturoznawstwo i inne dziedziny przyjrzą się pomnikowi z różnych perspektyw - jako dziełu sztuki, elementowi przestrzeni, nośnikowi pamięci, symbolowi obecnemu w kulturze oraz scenie wydarzeń muzycznych i społecznych.

PROGRAM KONFERENCJI 

12 listopada

10.00-10.30 - Rejestracja uczestników

10.30-10.40 - Otwarcie konferencji - dr Marianna Otmianowska, dyrektor Muzeum Łazienki Królewskie

10.40-11.20 - "Wielki pomnik. Nierealne koncepty, trudne realizacje w sztuce europejskiej ok. 1900 r.", prof. dr hab. Andrzej Pieńkos, Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce, Instytut Historii Sztuki

Panel I: "Kreacja, zniszczenie, powrót"
Moderatorka: dr Marianna Otmianowska, dyrektor Muzeum Łazienki Królewskie

11.20-11.40 - "Czy Fryderyk Chopin autorstwa Xawerego Dunikowskiego, ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu, był projektem do pomnika w Łazienkach Królewskich w Warszawie?", mgr Joanna Sędziwy, Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki

11.40-12.00 - "Konflikty zbrojne i powojenna odbudowa. Wokół dawnych zagrożeń dla pomnika Chopina dłuta Wacława Szymanowskiego", dr Mariusz Kolmasiak, Muzeum Łazienki Królewskie

12.00-12.20 - "Reakcje Polaków na zniszczenie Pomnika Chopina", dr Michał Ceglarek, Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie

12.20-12.40 - "Zanim wrócił Szymanowski. O konkursie na pomnik Chopina z 1950 roku", Jolanta Żubrowska, Muzeum Łazienki Królewskie

12.40-13.00 - "Drugi konkurs na Pomnik Chopina. Konserwacja-restauracja projektu architektonicznego autorstwa Oskara i Zofii Hansenów z 1951 roku", dr Dorota Dzik-Kruszelnicka, Patrycja Habrat, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki

13.00-13.30 - Dyskusja

13.30-14.30 - Przerwa

Panel II: "Miejsce i materia"
Moderatorka: Kamilla Pereta
, zastępca dyrektora ds. konserwatorsko-technicznych Muzeum Łazienki Królewskie

14.30-14.50 - "Zanim Chopin zagościł w Łazienkach", Karolina Zalewska, Robert Marcinkowski

14.50-15.10 - "Historyczne przemiany przestrzeni i charakteru funkcjonalnego miejsca pomnika Fryderyka Chopina w Ogrodzie Łazienki Królewskie w Warszawie", mgr inż. Tomasz Zwiech

15.10-15.30 - "Koncepcje otoczenia warszawskiego pomnika Fryderyka Chopina w kontekście twórczości Franciszka Mączyńskiego i Oskara Sosnowskiego", dr hab. inż. arch. Anna Tejszerska, Politechnika Białostocka, Wydział Architektury

15.30-15.50 - "Łódzki zakład Antoniego Urbanowskiego - wykonawca obudowy architektonicznej pomnika Fryderyka Chopina", prof. dr hab. Krzysztof Stefański, Uniwersytet Łódzki, Instytut Historii Sztuki

15.50-16.10 - "Konserwacja i restauracja piaskowcowego cokołu wraz z jego otoczeniem przy Pomniku Fryderyka Chopina w Łazienkach Królewskich", Andrzej Nowicki, Muzeum Łazienki Królewskie

16.10-16.40 - Dyskusja

13 listopada

10.00-10.10 - Otwarcie obrad

Panel III: "Pomnik w obiegu kultury: symbol, obraz, opowieść"
Moderator: dr Kamil Frejlich
, zastępca kierownika Działu Sztuki i Badań Naukowych Muzeum Łazienki Królewskie

10.10-10.30 - "Od mazowieckiej wierzby do pomnika Chopina. Narodziny symbolu polskiego krajobrazu", mgr inż. Beata Kańska, Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie

10.30-10.50 - "Wydanie okolicznościowe znaczka pocztowego z okazji odsłonięcia pomnika Fryderyka Chopina w Warszawie (nr kat. Fi 225)", Janusz Berbeka, Polski Związek Filatelistów; prof. dr hab. Andrzej Macias, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych

10.50-11.10 - "Upamiętnienie Pomnika Chopina w Łazienkach Królewskich przez Pocztę Polską w 1926 i 1958 roku", prof. dr hab. Piotr Dahlig, Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce, Instytut Muzykologii

11.10-11.30 - "Mały Chopin Janiny Skowrońskiej-Feldmanowej. O wspólnototwórczej funkcji pomnika z perspektywy literatury dla dzieci", dr Katarzyna Kułakowska, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk

11.30-11.50 - "Pomnik Fryderyka Chopina w Łazienkach Królewskich w komiksie. Sposoby przedstawiania i znaczenia", Magdalena Lewna, Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie

11.50-12.20 - Dyskusja

12.20-13.20 - Przerwa

Panel IV: "Pomnik jako scena: muzyka, doświadczenie i wspólnota"
Moderatorka: Magdalena Lewna
, Dział Sztuki i Badań Naukowych Muzeum Łazienki Królewskie

13.20-13.40 - "Różany amfiteatr przy Pomniku Fryderyka Chopina jako powojenna kreacja przestrzeni koncertowej w Łazienkach Królewskich", dr inż. Anna Majdecka-Strzeżek

13.40-14.00 - "Historia Koncertów Chopinowskich w Łazienkach Królewskich", dr Ewa Sławińska-Dahlig, Towarzystwo im. Fryderyka Chopina

14.00-14.20 - "Razem i pomiędzy. Koncerty w Łazienkach z perspektywy atmosferologicznej", dr Marta Tabakiernik, Muzeum Historii Polski

14.20-14.40 - "Muzyka, emocje, wspólnota. Koncerty w Łazienkach jako praktyka kulturowa i społeczna", Zofia Zaccaria, Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie

14.40-15.10 - Dyskusja

Zamknięcie konferencji

Po konferencji zapraszamy do wspólnego przejścia pod Pomnik Fryderyka Chopina, gdzie złożymy kwiaty z okazji setnej rocznicy odsłonięcia monumentu. 

Przez dwa dni konferencji, podczas przerw w obradach, w Sali Salomona będzie wyświetlany film dokumentalny "Niematerialna Warszawa: Koncerty Chopinowskie w Łazienkach Królewskich", przygotowany przez Stołeczną Estradę. Zapraszamy do oglądania!


Komitet organizacyjny konferencji: dr Marianna Otmianowska, Aneta Czarnecka, dr Kamil Frejlich, Anita Kacprzyk, Beata Kańska, Magdalena Lewna, Kamilla Pereta.