Zapraszamy do udziału w konferencji poświęconej jednemu z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych warszawskich pomników - dziełu, które od ponad wieku pozostaje nie tylko świadectwem historii sztuki i kultury, lecz także żywą częścią przestrzeni Łazienek Królewskich.
Pomnik Fryderyka Chopina w Łazienkach Królewskich jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedstawień kompozytora na świecie i ważnym elementem warszawskiego pejzażu kulturowego. Autorem monumentu jest Wacław Szymanowski, który odszedł od akademickiego modelu pomnika na rzecz secesyjnej, organicznej metafory. Ukazał kompozytora pod rozłożystą wierzbą - motywem, który można odczytywać jako symboliczną aluzję do związku jego muzyki z polskim pejzażem i naturą.
Pomnik nie funkcjonuje jednak wyłącznie jako dzieło rzeźbiarskie. Wraz z architektoniczną oprawą i przemyślanym układem zieleni tworzy wyjątkową, "zestrojoną" przestrzeń kultury i przyrody - ogrodowy amfiteatr muzyczny, w którym rzeźba, natura i muzyka spotykają się w jednym miejscu. To właśnie tutaj, w otoczeniu ogrodu, od 1959 r. odbywają się niedzielne Koncerty Chopinowskie, które przez dziesięciolecia kształtowały tradycję egalitarnego uczestnictwa w kulturze i budowały społeczną historię tego miejsca.
Stulecie odsłonięcia pomnika jest okazją do przyjrzenia się jego skomplikowanym dziejom, recepcji oraz roli, jaką odgrywał i odgrywa w konstruowaniu pamięci kulturowej. Ważnym kontekstem będzie również historia powstania monumentu, jego zniszczenia przez okupanta w maju 1940 r. oraz powojennej rekonstrukcji.
Podczas konferencji badacze reprezentujący historię sztuki, architekturę, konserwację, muzykologię, historię, literaturoznawstwo i inne dziedziny przyjrzą się pomnikowi z różnych perspektyw - jako dziełu sztuki, elementowi przestrzeni, nośnikowi pamięci, symbolowi obecnemu w kulturze oraz scenie wydarzeń muzycznych i społecznych.
PROGRAM KONFERENCJI
12 listopada
10.00-10.30 - Rejestracja uczestników
10.30-10.40 - Otwarcie konferencji - dr Marianna Otmianowska, dyrektor Muzeum Łazienki Królewskie
10.40-11.20 - "Wielki pomnik. Nierealne koncepty, trudne realizacje w sztuce europejskiej ok. 1900 r.", prof. dr hab. Andrzej Pieńkos, Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce, Instytut Historii Sztuki
Panel I: "Kreacja, zniszczenie, powrót"
Moderatorka: dr Marianna Otmianowska, dyrektor Muzeum Łazienki Królewskie
11.20-11.40 - "Czy Fryderyk Chopin autorstwa Xawerego Dunikowskiego, ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu, był projektem do pomnika w Łazienkach Królewskich w Warszawie?", mgr Joanna Sędziwy, Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki
11.40-12.00 - "Konflikty zbrojne i powojenna odbudowa. Wokół dawnych zagrożeń dla pomnika Chopina dłuta Wacława Szymanowskiego", dr Mariusz Kolmasiak, Muzeum Łazienki Królewskie
12.00-12.20 - "Reakcje Polaków na zniszczenie Pomnika Chopina", dr Michał Ceglarek, Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie
12.20-12.40 - "Zanim wrócił Szymanowski. O konkursie na pomnik Chopina z 1950 roku", Jolanta Żubrowska, Muzeum Łazienki Królewskie
12.40-13.00 - "Drugi konkurs na Pomnik Chopina. Konserwacja-restauracja projektu architektonicznego autorstwa Oskara i Zofii Hansenów z 1951 roku", dr Dorota Dzik-Kruszelnicka, Patrycja Habrat, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki
13.00-13.30 - Dyskusja
13.30-14.30 - Przerwa
Panel II: "Miejsce i materia"
Moderatorka: Kamilla Pereta, zastępca dyrektora ds. konserwatorsko-technicznych Muzeum Łazienki Królewskie
14.30-14.50 - "Zanim Chopin zagościł w Łazienkach", Karolina Zalewska, Robert Marcinkowski
14.50-15.10 - "Historyczne przemiany przestrzeni i charakteru funkcjonalnego miejsca pomnika Fryderyka Chopina w Ogrodzie Łazienki Królewskie w Warszawie", mgr inż. Tomasz Zwiech
15.10-15.30 - "Koncepcje otoczenia warszawskiego pomnika Fryderyka Chopina w kontekście twórczości Franciszka Mączyńskiego i Oskara Sosnowskiego", dr hab. inż. arch. Anna Tejszerska, Politechnika Białostocka, Wydział Architektury
15.30-15.50 - "Łódzki zakład Antoniego Urbanowskiego - wykonawca obudowy architektonicznej pomnika Fryderyka Chopina", prof. dr hab. Krzysztof Stefański, Uniwersytet Łódzki, Instytut Historii Sztuki
15.50-16.10 - "Konserwacja i restauracja piaskowcowego cokołu wraz z jego otoczeniem przy Pomniku Fryderyka Chopina w Łazienkach Królewskich", Andrzej Nowicki, Muzeum Łazienki Królewskie
16.10-16.40 - Dyskusja
13 listopada
10.00-10.10 - Otwarcie obrad
Panel III: "Pomnik w obiegu kultury: symbol, obraz, opowieść"
Moderator: dr Kamil Frejlich, zastępca kierownika Działu Sztuki i Badań Naukowych Muzeum Łazienki Królewskie
10.10-10.30 - "Od mazowieckiej wierzby do pomnika Chopina. Narodziny symbolu polskiego krajobrazu", mgr inż. Beata Kańska, Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie
10.30-10.50 - "Wydanie okolicznościowe znaczka pocztowego z okazji odsłonięcia pomnika Fryderyka Chopina w Warszawie (nr kat. Fi 225)", Janusz Berbeka, Polski Związek Filatelistów; prof. dr hab. Andrzej Macias, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych
10.50-11.10 - "Upamiętnienie Pomnika Chopina w Łazienkach Królewskich przez Pocztę Polską w 1926 i 1958 roku", prof. dr hab. Piotr Dahlig, Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce, Instytut Muzykologii
11.10-11.30 - "Mały Chopin Janiny Skowrońskiej-Feldmanowej. O wspólnototwórczej funkcji pomnika z perspektywy literatury dla dzieci", dr Katarzyna Kułakowska, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk
11.30-11.50 - "Pomnik Fryderyka Chopina w Łazienkach Królewskich w komiksie. Sposoby przedstawiania i znaczenia", Magdalena Lewna, Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie
11.50-12.20 - Dyskusja
12.20-13.20 - Przerwa
Panel IV: "Pomnik jako scena: muzyka, doświadczenie i wspólnota"
Moderatorka: Magdalena Lewna, Dział Sztuki i Badań Naukowych Muzeum Łazienki Królewskie
13.20-13.40 - "Różany amfiteatr przy Pomniku Fryderyka Chopina jako powojenna kreacja przestrzeni koncertowej w Łazienkach Królewskich", dr inż. Anna Majdecka-Strzeżek
13.40-14.00 - "Historia Koncertów Chopinowskich w Łazienkach Królewskich", dr Ewa Sławińska-Dahlig, Towarzystwo im. Fryderyka Chopina
14.00-14.20 - "Razem i pomiędzy. Koncerty w Łazienkach z perspektywy atmosferologicznej", dr Marta Tabakiernik, Muzeum Historii Polski
14.20-14.40 - "Muzyka, emocje, wspólnota. Koncerty w Łazienkach jako praktyka kulturowa i społeczna", Zofia Zaccaria, Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie
14.40-15.10 - Dyskusja
Zamknięcie konferencji
Po konferencji zapraszamy do wspólnego przejścia pod Pomnik Fryderyka Chopina, gdzie złożymy kwiaty z okazji setnej rocznicy odsłonięcia monumentu.
Przez dwa dni konferencji, podczas przerw w obradach, w Sali Salomona będzie wyświetlany film dokumentalny "Niematerialna Warszawa: Koncerty Chopinowskie w Łazienkach Królewskich", przygotowany przez Stołeczną Estradę. Zapraszamy do oglądania!
Komitet organizacyjny konferencji: dr Marianna Otmianowska, Aneta Czarnecka, dr Kamil Frejlich, Anita Kacprzyk, Beata Kańska, Magdalena Lewna, Kamilla Pereta.

Didaskalia Stanisława Wyspiańskiego - "Noc listopadowa"
Czytanie performatywne
Teatr Królewski Przeczytaj cały wpis
Śladami "Nocy listopadowej" Stanisława Wyspiańskiego
Spacery historyczno-teatralne dla dorosłych
Ogrody Przeczytaj cały wpis
"Odyseja" i "Noc listopadowa" - homerycki epos a mit niepodległościowy u Wyspiańskiego
Seminarium dla dorosłych i młodzieży (14+)
Stajnie Kubickiego Przeczytaj cały wpis