Zapraszamy na wykład, przybliżający okoliczności nabycia przez Stanisława Augusta obrazu Rembrandta "Jeździec polski", który monarcha pozyskał dzięki swojej bogatej kolekcji drzewek cytrusowych.

Wykład "Zjadł ten koń przez bytność swoją u mnie… - królewska kolekcja roślin cytrusowych i wymiana jej części na obraz Jeździec polski Rembrandta van Rijn" jest przedostatnim spotkaniem w cyklu towarzyszącym wystawie dzieła holenderskiego mistrza w Łazienkach Królewskich.

W czasach renesansu, kiedy owoce cytrusowe powiązane zostały z mitycznymi złotymi jabłkami, ich symbolika i wymiar semantyczny znacznie wzrosły. Rośliny cytrusowe stały się istotnym elementem wystroju europejskich ogrodów, wynosząc ich posiadaczy do rangi mitycznych Herkulesów. Utrzymywanie tych kosztowych, a zarazem wymagających roślin, stało się domeną elit. Najokazalsze kolekcje roślin cytrusowych gromadzili europejscy władcy na czele z królem Augustem II Mocnym.

Drzewka cytrusowe stanowiły również istotny element wystroju rezydencji Stanisława Augusta. W okresie letnim zdobiły one warszawskie ogrody przy Zamku Królewskim oraz Łazienki Królewskie. W 1781 r. w skład królewskiej kolekcji wchodziło m.in.: 35 dużych drzew pomarańczowych i 45 mniejszych, 40 dużych drzew cytrynowych, a także 15 młodych drzewek cytrynowych i pomarańczowych. Z kolei według inwentarza z 1785 r. w łazienkowskiej oranżerii uprawiano 40 dużych drzew cytrynowych, 30 dużych drzew pomarańczowych i 8 średnich, 30 sztuk drzewek pomarańczowych i cytrynowych oraz 150 drzewek wyhodowanych z nasion.

Zamiłowanie do drzewek cytrusowych konkurować musiało jednak z królewską pasją do sztuki. Ok. 1791 r. Stanisław August wymienił część drzewek na obraz zaoferowany przez Michała Kazimierza Ogińskiego, wielkiego hetmana litewskiego. Dziełem tym był nabyty w Amsterdamie "Jeździec polski" Rembrandta van Rijna. Według listu z 1791 r. przedmiotem transakcji były drzewa pomarańczowe o wartości 420 guldenów niemieckich, co odpowiadać mogło ilości ok. 40 sztuk tych roślin. W 1796 r., kiedy król nosił się już z zamiarem sprzedaży swojej letniej rezydencji, rośliny z pomarańczarni wycenione zostały na kwotę 6309 dukatów.

Wstęp na wykład: 1 zł. Bilety nabyć można w muzealnych kasach w Podchorążówce, Starej Oranżerii i w Stajniach Kubickiego (wtorek, środa, niedziela w godz. 10.00-15.00; czwartek, piątek, sobota w godz. 10.00-17.00) lub za pośrednictwem portalu eWejściówki (doliczana jest opłata transakcyjna).

Do oglądania obrazu "Jeździec polski" w Pałacu na Wyspie zapraszamy przed wykładem, tj. 15 czerwca 2022 r. od godz. 17.30. Po wykładzie nie będzie możliwości zwiedzania wystawy.

"Jeździec polski" - cykl wykładów

Cykl wykładów, towarzyszący ekspozycji obrazu "Jeździec polski", obejmuje pięć spotkań:

11 maja 2022 r.
"Amsterdam - Warsaw - New York. The Journeys of Rembrandt's Polish Rider", dr Xavier F. Salomon
18 maja 2022 r.
"Rembrandt a mali mistrzowie holenderscy", bp dr hab. Michał Janocha
8 czerwca 2022 r.
"Rembrandt i uczniowie. Jak powstawały obrazy w warsztacie mistrza. Wykład dedykowany pamięci profesora Ernsta van de Weteringa (zm. 11 sierpnia 2021)", prof. dr hab. Antoni Ziemba
15 czerwca 2022 r.
"Zjadł ten koń przez bytność swoją u mnie… - królewska kolekcja roślin cytrusowych i wymiana jej części na obraz Jeździec polski Rembrandta van Rijn", dr Seweryn Malawski

29 czerwca 2022 r.
"Lukrecja Rembrandta: arcydzieła z lat 60. XVII wieku" - wykład Blaise'a Ducosa


Dr Seweryn Malawski - adiunkt w katedrze Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Absolwent architektury krajobrazu na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w Lublinie (2007). Ukończył studia doktoranckie na kierunku historia sztuki, KUL. Jego rozprawa doktorska pt. "Polskie ogrody XVIII wieku w świetle materiałów źródłowych. Rośliny i kompozycje" wyróżniona została I nagrodą w konkursie Narodowego Centrum Kultury (2019), za najlepszą rozprawę z zakresu nauk o kulturze. Autor licznych publikacji naukowych, projektów ogrodów i opracowań z zakresu rewaloryzacji historycznych parków. Prowadzi badania nad sztuką ogrodową i roślinnością ogrodów okresu baroku i oświecenia.