Konferencja naukowa w stulecie odsłonięcia Pomnika Chopina

Muzeum Łazienki Królewskie zaprasza do udziału w interdyscyplinarnej konferencji naukowej poświęconej Pomnikowi Fryderyka Chopina, która odbędzie się 12-13 listopada 2026 r. w Pałacu na Wyspie. Czekamy na zgłoszenia badaczy i badaczek różnych dyscyplin do 30 czerwca 2026 r. 

Pomnik Fryderyka Chopina w Łazienkach Królewskich jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedstawień kompozytora na świecie i ważnym elementem warszawskiego pejzażu kulturowego. Jego autor, Wacław Szymanowski, odszedł od akademickiego modelu monumentu na rzecz secesyjnej organicznej metafory. Ukazał kompozytora pod rozłożystą wierzbą - motywem, który można odczytać jako symboliczną aluzję do związku jego muzyki z polskim pejzażem i naturą. Pomnik funkcjonuje jednak nie tylko jako rzeźba. Wraz z architektoniczną oprawą i przemyślanym układem zieleni tworzy wyjątkową, "zestrojoną" przestrzeń kultury i przyrody: ogrodowy amfiteatr muzyczny, w którym rzeźba, natura i muzyka spotykają się w jednym miejscu. To właśnie tu, w otoczeniu ogrodu, od 1959 r. odbywają się niedzielne Koncerty Chopinowskie, kształtujące tradycję egalitarnego uczestnictwa w kulturze i budujące społeczną historię miejsca.

Stulecie odsłonięcia pomnika to okazja do przyjrzenia się jego skomplikowanym dziejom, recepcji oraz roli, jaką odgrywał i odgrywa w konstruowaniu pamięci kulturowej. W tym kontekście ważnym tłem jest również historia powstania monumentu oraz jego zniszczenia przez okupanta w maju 1940 r. i powojennej
rekonstrukcji.

W ostatnim czasie, w związku ze zbliżającym się stuleciem odsłonięcia pomnika, jego otoczenie stało się także przedmiotem kompleksowych działań remontowo-konserwatorskich. Muzeum Łazienki Królewskie prowadzi rewitalizację obszaru przy monumencie, obejmującą m.in. remont niecki, konserwację kamiennych
elementów oraz rewaloryzację i uzupełnienie zieleni, co ma przywrócić spójność tej wyjątkowej kompozycji ogrodowej.

Zapraszamy badaczy i badaczki różnych dyscyplin do stworzenia wielowątkowej opowieści o Pomniku Fryderyka Chopina jako o dziele sztuki, świadku historii, miejscu praktyk społecznych, nośniku znaczeń politycznych i kulturowych, a także przestrzeni codziennego wypoczynku - wciąż z chęcią użytkowanej i reinterpretowanej.

Proponowane zagadnienia:
• Idea upamiętnienia Fryderyka Chopina w Warszawie oraz zawiłe losy realizacji pomnika, w tym konkursy, debaty oraz recepcja projektu na początku XX wieku;
• Dzieło Wacława Szymanowskiego i jego konteksty artystyczne na tle rzeźby
przełomu XIX i XX wieku;
• Architektoniczna oprawa monumentu i jej autorzy, relacje rzeźby z przestrzenią
Łazienek Królewskich i miasta;
• Zniszczenie pomnika w 1940 r. i jego oddźwięk społeczny;
• Rekonstrukcja pomnika w 1958 r.: dokumentacja, technologie, konkursy, instytucje,
zaangażowanie społeczne;
• Ogród jako rama ekspozycyjna pomnika: koncepcja i przemiany założenia ogrodowego;
• Integracja sztuk: rzeźba - muzyka - architektura krajobrazu;
• Pomnik Chopina a tożsamość kulturowa w Polsce XX i XXI wieku;
• Koncerty Chopinowskie jako tradycja miejska i praktyka kulturowa;
• Ikonografia i życie medialne pomnika: fotografia, film, prasa, reklama, internet;
• Pomnik jako obiekt dziedzictwa kulturowego: ochrona, konserwacja, rewitalizacja,
zarządzanie ruchem turystycznym, edukacja;
• Społeczne sposoby użytkowania przestrzeni: rekreacja, emocje, mikrohistorie.

Zasady zgłaszania się na konferencję
Osoby zainteresowane udziałem w konferencji "Pomnik Fryderyka Chopina w Łazienkach Królewskich w Warszawie (1926-2026)" zapraszamy do przesyłania zgłoszeń do 30 czerwca 2026 r., na adres pomnik.chopina-konferencja@lazienki-krolewskie.pl, załączając wypełniony formularz zgłoszeniowy wraz z jego integralnymi elementami, tj.: zezwoleniem na rozpowszechnianie wizerunku, głosu i przetwarzanie danych osobowych oraz oświadczeniem o udzieleniu licencji na korzystanie z referatu, a także klauzulą informacyjną RODO.

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY - POBIERZ TUTAJ (FORMAT WORD - 0,3 MB)

Językiem obrad będzie język polski. Konferencja będzie w całości transmitowana na oficjalnym kanale YouTube Muzeum.

Informacje o wynikach kwalifikacji referatów zostaną przekazane do 15 lipca 2026 r. Do wygłoszenia referatów zostaną zaproszone wybrane osoby - w ich przypadku zastosowanie będą miały wszystkie oświadczenia zawarte w formularzu zgłoszeniowym. Dane osób, które nie zostaną zakwalifikowane do udziału w konferencji, zostaną niezwłocznie usunięte, a nadesłane abstrakty nie będą w żaden sposób wykorzystywane. Nie pobieramy opłaty konferencyjnej. Przewidujemy publikację tomu pokonferencyjnego w formie e-booka.

Komitet organizacyjny konferencji: dr Marianna Otmianowska, Aneta Czarnecka, dr Kamil Frejlich, Anita Kacprzyk, Beata Kańska, Magdalena Lewna, Kamilla Pereta.