Wodozbiór, zwany również Rezerwuarem, powstał jeszcze w czasach Stanisława Herakliusza Lubomirskiego i pełnił funkcję zbiornika pobierającego wodę z okolicznych źródeł, którą odprowadzał rurami do Pałacu na Wyspie. W 1777 r. zyskał architektoniczną obudowę w kształcie walca. Nie był wówczas otynkowany, miał ceglaną elewację, mieszkańcom Łazienek Królewskich kojarzył się z średniowieczną wieżą. Z tego powodu zwany był również Basztą lub Okrąglakiem. Osiemnastowieczne parki europejskie, głównie w Anglii (np. Broadway Tower, King Alfred's Tower, Brezlee Tower), ale i we Francji (Retz) zdobiło wiele tego typu wież, gotyckich bądź stylizowanych na gotyckie. 

W 1823 r. Wodozbiór zyskał wygląd, który znamy dzisiaj. Chrystian Piotr Aigner w swoim projekcie wzorował się na starożytnym grobowcu Cecylii Metelli w Rzymie z I wieku. Dekoracja budowli jest prosta i powściągliwa. Na górze zdobi ją fryz z czaszek wołów (tzw. bukranion) i owocowych girland. Ten motyw jest związany z rzymskim zwyczajem składania ofiar podczas uroczystości pogrzebowych. Do wnętrza, na maleńki dziedziniec otoczony miniaturowymi pokoikami, wchodzi się przez drzwi z kolumnowym portykiem. Bardzo podobna budowla z około 1800 r., wzorowana również na grobowcu Cecylii Metelli, zdobiła Wynnstay Park (Denbighshire, Walia). Tę antyczną budowlę w Polsce naśladowała też kuchnia w Królikarni w Warszawie, wzniesiona według projektu Domenica Merliniego. Te przykłady świadczą o ciekawym ówczesnym zjawisku ukrywania budynków o funkcji gospodarczej pod fasadą "szlachetnych" budowli antycznych.

Czytaj więcejPowoduje pokazanie lub ukrycie reszty tekstu

Chrystian Piotr Aigner (1756-1841)

Ten architekt w 1782 r. został mianowany budowniczym wojskowym Rzeczpospolitej. Studiował we Włoszech. Był stypendystą króla Stanisława Augusta. Po powrocie do Polski otrzymał stanowisko profesora architektury i hydrauliki w Szkole Korpusu Inżynierów Koronnych w Warszawie.

Jego pierwszą ważniejszą pracą była przebudowa fasady kościoła św. Anny w Warszawie. Jest też autorem obecnej, klasycystycznej obudowy Wodozbioru w ogrodach łazienkowskich. Kolejne dzieła przyniosły mu uznanie i sławę. W 1813 r., już po śmierci króla, za czasów rosyjskiego panowania w Warszawie został członkiem Akademii św. Łukasza w Rzymie. W 1817 r. został profesorem architektury na Uniwersytecie Warszawskim. Był także generalnym budowniczym rządowym. Ostatnie lata życia spędził we Włoszech. Zmarł we Florencji po długiej chorobie. 

Czytaj więcejPowoduje pokazanie lub ukrycie reszty tekstu
przejdź do pełnej mapy