Jedno z najbardziej rozpoznawalnych dzieł Rembrandta i zaledwie jeden z dwóch znanych konnych portretów autorstwa holenderskiego mistrza. "Jeździec polski", będący niegdyś w kolekcji króla Stanisława Augusta, a obecnie w zbiorach nowojorskiego Frick Collection, prezentowany będzie od 6 maja do 7 sierpnia 2022 r. w Galerii Obrazów w Pałacu na Wyspie.

Wystawa otwarta jest we wtorek, środę i niedzielę w godz. 10.00-16.00; w czwartek, piątek i sobotę w godz. 10.00-18.00. Wstęp: w ramach biletu do obiektów (40 zł - bilet normalny, 20 zł - ulgowy, 1 zł - dzieci do lat 7 i młodzież do 26. roku życia), w piątki - bezpłatnie.

Oprowadzanie kuratorskie po wystawie odbędzie się 12 i 19 maja, 9 czerwca oraz 4 sierpnia 2022 r. w godz. 17.00-18.00. Wstęp: 15 zł; bilety do nabycia przed wydarzeniem w Pałacu na Wyspie. Zapisy: rezerwacje@lazienki-krolewskie.pl (liczba miejsc jest ograniczona).

"Jeździec polski" Rembrandta - historia dzieła

Obraz "Jeździec polski" namalowany został ok. 1655 r. Autorstwo Rembrandta zostało potwierdzone badaniami uczonych z Rembrandt Research Project i nie budzi wątpliwości. Dzieło jest przykładem mistrzowskiego, dojrzałego stylu holenderskiego malarza i jednym z zaledwie dwóch znanych konnych portretów w jego twórczości. Do dziś nie wiadomo jednak, kogo przedstawia "Jeździec polski", zwany również "Lisowczykiem", żołnierza konkretnej formacji (lisowczyka), starotestamentowego albo literackiego bohatera czy też konkretną postać.

Zagadkowość obrazu i jego niezwykły, poetycki nastrój, w równej mierze jak jego czysto malarskie walory - mistrzowska, typowo Rembrandtowska technika prowadzenia pędzla i wyrafinowana tonacja barwna - zadecydowały o niezwykłej popularności dzieła.

Obraz holenderskiego malarza zaoferował Stanisławowi Augustowi w 1791 r. Michał Kazimierz Ogiński, wielki hetman litewski, w zamian za drzewka pomarańczowe z królewskich ogrodów. Monarcha, wielki miłośnik sztuki Rembrandta, posiadał wówczas jedenaście obrazów uchodzących za dzieła mistrza (oryginałami były w istocie nie więcej niż trzy). "Jeździec polski" zawisł w Przedpokoju na piętrze Pałacu na Wyspie w Łazienkach Królewskich, ukochanej letniej rezydencji monarchy, w której gromadził on najcenniejsze dzieła swojej malarskiej kolekcji. Po abdykacji króla w 1795 r. i jego wyjeździe z kraju obraz pozostał w Łazienkach. Pod koniec lat 90. XVIII w. został przewieszony do Galerii Obrazów na parterze Pałacu, gdzie teraz prezentowany będzie publiczności.

Od śmierci Stanisława Augusta jego spadkobiercy stopniowo rozprzedawali królewskie zbiory, a "Jeździec polski" od 1814 r. trafiał do kolekcji kolejnych miłośników sztuki. W 1910 r. Zdzisław Tarnowski, ówczesny właściciel obrazu postanowił sprzedać swojego sławnego już Rembrandta, który niezwykle zyskał na wartości. Dzieło kupił amerykański finansista, przemysłowiec, mecenas sztuki i kolekcjoner, Henry Clay Frick. "Jeździec polski" zawisł we wspaniałych wnętrzach jego nowojorskiej rezydencji przy Fifth Avenue na Manhattanie - wśród dzieł Belliniego, Vermeera, Goi i Fragonarda. Po śmierci Fricka jego rodzinna siedziba przekształcona została w muzeum. Dziś The Frick Collection uważane jest za jedną z najważniejszych kulturalnych instytucji Nowego Jorku. Wyjątkowe okoliczności związane z przenosinami kolekcji Fricka do tymczasowego budynku na czas remontu zabytkowej siedziby stworzyły okazję dla wizyty "Jeźdźca polskiego" w Łazienkach Królewskich, po przeszło dwustu latach od chwili, gdy arcydzieło opuściło rezydencję ostatniego polskiego króla.

"Jeździec polski" Rembrandta - wydarzenia towarzyszące

Wystawie "Królewski Rembrandt. Jeździec polski ze zbiorów The Frick Collection w Nowym Jorku" towarzyszy publikacja w językach polskim i angielskim z esejami kuratorów ekspozycji. Odbywają się również wykłady na temat sztuki Rembrandta i kolekcji Stanisława Augusta, z udziałem cenionych kuratorów malarstwa, m.in. dr. Xaviera F. Salomona, wicedyrektora The Frick Collection, oraz prof. Antoniego Ziemby. W Starej Kordegardzie otwarta została rodzinna strefa malarska.

Wystawie towarzyszy ponadto ekspozycja "Rembrandt. Arcydzieła" w Galerii Plenerowej.

"AMSTERDAM - WARSAW - NEW YORK. THE JOURNEYS OF REMBRANDT'S POLISH RIDER", DR XAVIER F. SALOMON

"REMBRANDT A MALI MISTRZOWIE HOLENDERSCY", BP DR HAB. MICHAŁ JANOCHA

"REMBRANDT I UCZNIOWIE. JAK POWSTAWAŁY OBRAZY W WARSZTACIE MISTRZA. WYKŁAD DEDYKOWANY PAMIĘCI PROFESORA ERNSTA VAN DE WETERINGA (ZM. 11 SIERPNIA 2021)", PROF. DR HAB. ANTONI ZIEMBA

"ZJADŁ TEN KOŃ PRZEZ BYTNOŚĆ SWOJĄ U MNIE… - KRÓLEWSKA KOLEKCJA ROŚLIN CYTRUSOWYCH I WYMIANA JEJ CZĘŚCI NA OBRAZ JEŹDZIEC POLSKI REMBRANDTA VAN RIJN", DR SEWERYN MALAWSKI


Organizatorzy wystawy: Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie oraz The Frick Collection w Nowym Jorku
Kuratorzy: Xavier Salomon, Izabela Zychowicz, Dorota Juszczak
Partnerzy: Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki, Royal Talens
Patroni medialni: Warsaw Insider, Mówią Wieki, PAP, Kultura wokół Nas, Wernisażeria, TVP Kultura, TVP Historia, RDC, Niezła Sztuka, Karmione Kulturą
Mecenas Muzeum: PZU
Wystawa dofinansowana została ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.